หัวข้อ
ตาแดงหลังทำตา เกิดจากอะไร? เยื่อบุตาบวมหลังเปิดหัวตา-เปิดหางตาวันที่
2026-11-16วิว
4
Medical Column
คอลัมน์ ศัลยกรรม AB
ตาแดงหลังทำตา เกิดจากอะไร? รู้จักอาการเยื่อบุตาบวมหลังเปิดหัวตาและเปิดหางตา พร้อมวิธีดูแลดวงตาหลังผ่าตัด
AB Plastic Surgery
หลังจากทำศัลยกรรมเปิดหัวตา เปิดหางตา หรือเปิดหางตาล่าง บางคนอาจสังเกตว่าบริเวณตาขาวมีสีแดงมากขึ้น หรือมีเนื้อเยื่อใส ๆ บริเวณเยื่อบุตาดูบวมและนูนออกมา จนทำให้รู้สึกกังวลว่าดวงตามีความผิดปกติหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดหรือไม่
อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ในช่วงพักฟื้นหลังศัลยกรรมรอบดวงตา โดยเฉพาะอาการเยื่อบุตาบวม (Chemosis) และเยื่อบุตาแดง (Conjunctival Injection) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อบริเวณผิวดวงตาที่อาจเกิดจากการอักเสบและการสะสมของของเหลวหลังผ่าตัด
แล้วอาการตาแดงหลังทำตาเกิดจากอะไร? อันตรายหรือไม่? และควรดูแลดวงตาอย่างไรให้เหมาะสมในช่วงพักฟื้น? มาทำความเข้าใจกัน
1. ทำไมหลังเปิดหัวตาและเปิดหางตา ตาขาวถึงแดงหรือบวม?
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า เยื่อบุตา (Conjunctiva) คือเยื่อบาง ๆ ที่มีลักษณะโปร่งใส ทำหน้าที่ปกคลุมบริเวณตาขาวและบุด้านในของเปลือกตา ช่วยปกป้องและรักษาความชุ่มชื้นให้กับผิวดวงตา
ในระหว่างการผ่าตัดเปิดหัวตา (Epicanthoplasty) เปิดหางตา (Lateral Canthoplasty) หรือเปิดหางตาล่าง (Lower Canthoplasty) แพทย์จะทำการปรับเนื้อเยื่อและโครงสร้างบริเวณรอบดวงตาเพื่อเปลี่ยนแปลงรูปทรงของดวงตา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเนื้อเยื่อบริเวณเยื่อบุตาและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงชั่วคราวหลังผ่าตัดได้
สาเหตุที่อาจทำให้เกิดอาการตาขาวแดงหรือเยื่อบุตาบวม ได้แก่
1) การอักเสบของเนื้อเยื่อหลังผ่าตัด
หลังจากเนื้อเยื่อได้รับการผ่าตัด ร่างกายจะเกิดกระบวนการอักเสบตามธรรมชาติเพื่อซ่อมแซมบริเวณที่ได้รับการผ่าตัด ส่งผลให้หลอดเลือดขนาดเล็กบริเวณเยื่อบุตาขยายตัวและมองเห็นได้ชัดขึ้น ทำให้ตาขาวดูแดงหรือมีเส้นเลือดฝอยปรากฏมากกว่าปกติ
2) การสะสมของของเหลวบริเวณเยื่อบุตา (Chemosis)
ในช่วงพักฟื้น ระบบระบายน้ำเหลืองบริเวณรอบดวงตาอาจทำงานช้าลงชั่วคราวจากการผ่าตัด ทำให้มีของเหลวสะสมอยู่ใต้เยื่อบุตา ส่งผลให้เยื่อบุตาดูบวม พอง หรือนูนขึ้นมาคล้ายวุ้นใส ๆ บนตาขาว
3) การระคายเคืองและภาวะตาแห้ง
หลังผ่าตัด การกะพริบตา การหลับตา และการกระจายตัวของน้ำตาอาจเปลี่ยนแปลงไปชั่วคราว ทำให้ผิวดวงตาขาดความชุ่มชื้นและเกิดการระคายเคือง ส่งผลให้มีอาการตาแดง แสบตา หรือรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในดวงตาได้
อาการเหล่านี้สามารถเกิดร่วมกันได้ และไม่ได้หมายความว่าการผ่าตัดมีปัญหาเสมอไป อย่างไรก็ตาม ระดับความรุนแรงและระยะเวลาการฟื้นตัวจะแตกต่างกันในแต่ละบุคคล
2. เยื่อบุตาบวม (Chemosis) และเยื่อบุตาแดง (Conjunctival Injection) แตกต่างกันอย่างไร?
แม้ว่าทั้งสองอาการจะเกิดขึ้นบริเวณเยื่อบุตาเหมือนกัน แต่มีลักษณะที่แตกต่างกัน
เยื่อบุตาบวม (Chemosis)
เป็นภาวะที่มีของเหลวสะสมอยู่ในชั้นเนื้อเยื่อใต้เยื่อบุตา ทำให้เยื่อบุตาดูบวม พอง หรือมีลักษณะนูนใสคล้ายวุ้น บางครั้งอาจดูเหมือนมีเนื้อเยื่อใส ๆ เคลือบอยู่บนตาขาว
เยื่อบุตาแดง (Conjunctival Injection)
เป็นภาวะที่หลอดเลือดขนาดเล็กบริเวณเยื่อบุตาขยายตัว ทำให้เห็นเส้นเลือดฝอยชัดขึ้นและตาขาวมีสีแดงหรือชมพูมากกว่าปกติ
นอกจากนี้ บางคนอาจมีเลือดออกใต้เยื่อบุตา (Subconjunctival Hemorrhage) ซึ่งจะเห็นเป็นปื้นสีแดงสดบนตาขาว เกิดจากหลอดเลือดขนาดเล็กแตกและมีเลือดสะสมอยู่ใต้เยื่อบุตา โดยมีลักษณะแตกต่างจากอาการตาแดงทั่วไป
ทั้งนี้ อาการเหล่านี้มีสาเหตุและลักษณะการฟื้นตัวแตกต่างกัน จึงควรให้แพทย์ประเมินหากมีอาการผิดปกติ
3. ตาแดงและเยื่อบุตาบวมหลังทำตา ใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะหาย?
อาการตาแดงและเยื่อบุตาบวมสามารถพบได้ในช่วงพักฟื้นหลังศัลยกรรมรอบดวงตา โดยระยะเวลาการฟื้นตัวขึ้นอยู่กับเทคนิคการผ่าตัด สภาพเนื้อเยื่อ และการตอบสนองของร่างกายแต่ละคน
โดยทั่วไปอาจแบ่งช่วงการฟื้นตัวได้ดังนี้
- ช่วง 1–3 วันแรก: อาจเริ่มสังเกตเห็นอาการบวม แดง หรือระคายเคืองบริเวณดวงตา
- ช่วง 1–2 สัปดาห์: อาการบวมและแดงมักค่อย ๆ ลดลงเมื่อร่างกายเริ่มฟื้นตัว
- ช่วง 2–4 สัปดาห์: อาการเยื่อบุตาบวมและแดงหลายกรณีจะค่อย ๆ ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่อาจใช้เวลานานกว่านี้ในบางคน
อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาดังกล่าวเป็นเพียงแนวทางโดยประมาณ ไม่ใช่ระยะเวลาที่รับประกันว่าทุกคนจะหายเป็นปกติภายในช่วงเดียวกัน หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีความรุนแรงมากขึ้น ควรกลับไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมิน
4. วิธีดูแลดวงตาหลังเปิดหัวตาและเปิดหางตา ลดการระคายเคืองในช่วงพักฟื้น
การดูแลดวงตาอย่างเหมาะสมหลังผ่าตัดมีส่วนช่วยลดความไม่สบายตาและช่วยให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างเหมาะสม โดยมีข้อแนะนำดังนี้
1) ใช้น้ำตาเทียมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น
หลังทำศัลยกรรมรอบดวงตา บางคนอาจมีอาการตาแห้ง แสบตา หรือรู้สึกระคายเคืองจากการเปลี่ยนแปลงของการกะพริบตาและการกระจายตัวของน้ำตา
การใช้น้ำตาเทียม (Artificial Tears) สามารถช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิวดวงตา ลดอาการตาแห้ง และบรรเทาความรู้สึกระคายเคืองได้
หากจำเป็นต้องใช้บ่อย ควรเลือกชนิดปราศจากสารกันเสีย (Preservative-free) และใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ ทั้งนี้ น้ำตาเทียมช่วยบรรเทาอาการตาแห้งและระคายเคือง แต่ไม่ได้เป็นยาที่รักษาภาวะเยื่อบุตาบวมโดยตรง
2) ประคบเย็นตามคำแนะนำของแพทย์
การประคบเย็นอย่างเหมาะสมบริเวณเปลือกตาที่ปิดอยู่สามารถช่วยบรรเทาอาการบวมและความไม่สบายตาในช่วงแรกหลังผ่าตัดได้
ควรใช้ผ้าสะอาดหรืออุปกรณ์ประคบที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการกดทับบริเวณลูกตาหรือแผลผ่าตัด โดยปฏิบัติตามระยะเวลาและวิธีการประคบที่แพทย์แนะนำ
3) หลีกเลี่ยงการขยี้ตาหรือสัมผัสดวงตาแรง ๆ
ในช่วงพักฟื้น เนื้อเยื่อบริเวณรอบดวงตายังอยู่ในกระบวนการซ่อมแซม ควรหลีกเลี่ยงการขยี้ตา การกดทับ หรือการดึงเปลือกตา เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคืองและกระทบต่อบริเวณที่ผ่าตัดได้
4) พักผ่อนให้เพียงพอและยกศีรษะสูงขณะนอนหลับ
การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและใช้หมอนรองศีรษะให้สูงขึ้นเล็กน้อย สามารถช่วยลดการคั่งของของเหลวบริเวณรอบดวงตาและบรรเทาอาการบวมในช่วงพักฟื้นได้
5) หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทำให้ดวงตาระคายเคือง
ควรหลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน ลมแรง และแสงแดดจัด หากต้องออกไปข้างนอกสามารถสวมแว่นกันแดดเพื่อช่วยปกป้องดวงตาได้
นอกจากนี้ ควรงดใส่คอนแทคเลนส์และแต่งหน้าบริเวณดวงตาจนกว่าแพทย์จะอนุญาต
5. ตาแดงหลังทำตาแบบไหนที่ควรกลับมาพบแพทย์?
แม้ว่าอาการตาแดงและเยื่อบุตาบวมเล็กน้อยอาจเกิดขึ้นได้ในช่วงพักฟื้น แต่ไม่ควรมองข้ามอาการผิดปกติบางอย่าง เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการตรวจรักษา
หากพบอาการดังต่อไปนี้ ควรติดต่อแพทย์หรือเข้ารับการตรวจโดยเร็ว
- มีอาการปวดตามากหรือปวดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
- การมองเห็นพร่ามัวหรือมีการเปลี่ยนแปลงของการมองเห็น
- มีอาการแพ้แสงหรือไวต่อแสงมากผิดปกติ
- ตาแดงหรือเยื่อบุตาบวมเพิ่มขึ้นแทนที่จะค่อย ๆ ดีขึ้น
- มีขี้ตาหรือสารคัดหลั่งสีเหลืองหรือเขียว
- มีอาการบวมมากจนไม่สามารถหลับตาได้สนิท
โดยเฉพาะกรณีที่มีอาการปวดตารุนแรงหรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลงอย่างกะทันหัน ควรได้รับการประเมินทางจักษุโดยเร่งด่วน
6. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการตาแดงหลังทำตา (FAQ)
Q: หลังเปิดหางตาแล้วตาขาวแดง เป็นเรื่องปกติไหม?
A: หลังผ่าตัดเปิดหางตา อาจพบอาการตาขาวแดงจากการอักเสบหรือการระคายเคืองของเยื่อบุตาได้ ซึ่งหลายกรณีจะค่อย ๆ ดีขึ้นในช่วงพักฟื้น อย่างไรก็ตาม หากมีอาการปวดมากหรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลง ควรพบแพทย์ทันที
Q: เยื่อบุตาบวมหลังทำตา (Chemosis) คืออะไร?
A: เป็นภาวะที่มีของเหลวสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อใต้เยื่อบุตา ทำให้เยื่อบุตาดูบวม พอง หรือนูนขึ้นคล้ายวุ้นใส ๆ บริเวณตาขาว ซึ่งอาจเกิดขึ้นหลังการผ่าตัดรอบดวงตาได้
Q: หลังทำตาสามารถใช้น้ำตาเทียมได้ไหม?
A: สามารถใช้น้ำตาเทียมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและลดอาการตาแห้งหรือระคายเคืองได้ โดยควรเลือกชนิดที่เหมาะสมและใช้ตามคำแนะนำของแพทย์
Q: ตาแดงหลังทำตาใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะหาย?
A: ระยะเวลาการฟื้นตัวแตกต่างกันในแต่ละบุคคล โดยอาการแดงและบวมเล็กน้อยมักค่อย ๆ ดีขึ้นภายในช่วง 1–2 สัปดาห์ แต่อาการบางอย่างอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าจะดีขึ้น
Q: เยื่อบุตาบวมหลังเปิดหางตาอันตรายไหม?
A: อาการบวมเล็กน้อยอาจเกิดขึ้นได้ในช่วงพักฟื้น แต่หากมีอาการบวมมากขึ้น ปวดตา หรือมีความผิดปกติในการมองเห็น ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและรับการดูแลอย่างเหมาะสม
อาการตาแดงและเยื่อบุตาบวมหลังศัลยกรรมเปิดหัวตา เปิดหางตา หรือเปิดหางตาล่าง สามารถเกิดขึ้นได้จากกระบวนการอักเสบ การสะสมของของเหลว และการระคายเคืองของเนื้อเยื่อบริเวณผิวดวงตาหลังผ่าตัด
แม้ว่าอาการเหล่านี้หลายกรณีจะค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายฟื้นตัว แต่การสังเกตอาการและดูแลดวงตาอย่างถูกวิธีเป็นสิ่งสำคัญ หากมีอาการผิดปกติหรืออาการไม่ดีขึ้นตามลำดับ ควรกลับมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจประเมิน
เพราะการฟื้นตัวหลังศัลยกรรมดวงตาไม่ได้มีเพียงเรื่องของรูปทรงดวงตาที่สวยงามเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการดูแลสุขภาพดวงตาและความปลอดภัยในการมองเห็นด้วย
สนใจสอบถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาการเยื่อบุตาบวมหลังทำตา สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ 02-512-1288 หรือ LINE ID @ABTHAI เพื่อรับการปรึกษาเบื้องต้นได้เลยครับ






