คอลัมน์ ศัลยกรรม AB

หลังผ่าตัดลดโหนกแก้มแล้ว กระดูกแยกออกจากกัน? ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด และสาเหตุที่แท้จริง 

ศัลยแพทย์  โจดงพิล  

สวัสดีครับ ผมศัลยแพทย์  โจดงพิล  จากโรงพยาบาลศัลยกรรม AB ครับ

วันนี้ผมจะมาพูดถึงภาวะหนึ่งที่อาจพบได้จากการตรวจ CT Scan หลังการผ่าตัดลดโหนกแก้ม นั่นก็คือ การพบช่องว่างระหว่างกระดูก ซึ่งหลายคนมักเข้าใจว่าเป็นภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดปรับโครงหน้า ที่เรียกว่า “ภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด” (Zygomatic Bone Nonunion)

เราจะมาทำความเข้าใจกันว่า ภาวะกระดูกไม่ติดหลังผ่าตัดลดโหนกแก้มเกิดขึ้นได้อย่างไร มีสาเหตุจากอะไร และสามารถแก้ไขได้หรือไม่

Q. หากพบช่องว่างระหว่างกระดูกหลังผ่าตัดลดโหนกแก้ม หมายความว่าเกิดภาวะกระดูกไม่ติด 100% หรือไม่?

การผ่าตัดปรับโครงหน้าสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ การผ่าตัดลดกราม การผ่าตัดปรับคาง และการผ่าตัดลดโหนกแก้ม

สำหรับการผ่าตัดลดกราม โดยทั่วไปจะไม่ใช้คำว่า “ภาวะกระดูกไม่ติด” เนื่องจากไม่ได้เป็นการผ่าตัดที่จำเป็นต้องยึดกระดูกสองส่วนเข้าด้วยกันในลักษณะเดียวกับการผ่าตัดโหนกแก้มหรือคาง

ในกรณีของการผ่าตัดลดโหนกแก้มและการผ่าตัดปรับคาง ซึ่งจำเป็นต้องมีการยึดกระดูกเข้าด้วยกัน หากพบช่องว่างระหว่างกระดูก บางครั้งอาจถูกเรียกว่าเป็นภาวะกระดูกไม่ติด

อย่างไรก็ตาม การพบช่องว่างระหว่างกระดูกจากภาพ CT Scan ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นภาวะกระดูกไม่ติดเสมอไป

Q. ภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด เกิดจากสาเหตุอะไร?

ภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติดหลังการผ่าตัดสามารถเกิดขึ้นได้จาก 4 สาเหตุหลัก ดังนี้

1. โรคประจำตัวหรือภาวะที่ส่งผลต่อการฟื้นตัวของกระดูก

ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิดอาจมีการสมานตัวของกระดูกช้ากว่าปกติ ส่งผลให้กระดูกบริเวณที่ผ่าตัดไม่สามารถเชื่อมติดกันได้อย่างสมบูรณ์

2. การยึดตรึงกระดูกไม่มั่นคงหรือไม่แม่นยำเพียงพอ

หากกระดูกไม่ได้รับการยึดตรึงอย่างมั่นคง หรือมีการยึดกระดูกในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดภาวะกระดูกไม่ติดได้

รวมถึงกรณีที่อุปกรณ์ยึดตรึงกระดูก เช่น หมุดยึดกระดูก หรือแผ่นไทเทเนียม (Titanium Plate) มีความแข็งแรงไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถยึดกระดูกให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมได้

3. ความเสียหายของกระดูกจากความร้อนระหว่างการผ่าตัด

โดยทั่วไป การผ่าตัดปรับโครงหน้าจะใช้อุปกรณ์เฉพาะทางในการตัดกระดูก

หากระหว่างการตัดกระดูกเกิดความร้อนสูงมากเกินไป อาจส่งผลให้เนื้อเยื่อกระดูกได้รับความเสียหาย

แม้ว่าจะมีการยึดตรึงกระดูกอย่างมั่นคงแล้วก็ตาม แต่หากกระดูกได้รับความเสียหายจากความร้อน ก็อาจทำให้เกิดภาวะกระดูกไม่ติดได้เช่นกัน

4. การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดไม่เหมาะสม

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อกระบวนการสมานตัวของกระดูก หากไม่ได้ปฏิบัติตามคำแนะนำในการดูแลหลังผ่าตัดอย่างเหมาะสม ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะกระดูกไม่ติดได้

ทั้ง 4 ข้อนี้ถือเป็นสาเหตุหลักที่อาจทำให้เกิดภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติดหลังการผ่าตัดครับ

Q. หากเกิดภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด จะมีอาการอย่างไร?

อาการของภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติดอาจแตกต่างกันไปตามระยะเวลาหลังการผ่าตัด โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะหลัก

ระยะแรกหลังการผ่าตัด

ผู้ป่วยอาจรู้สึกหรือได้ยินเสียงกระดูกเสียดสีกัน รวมถึงเสียงคล้ายกระดูกขยับหรือกระทบกันภายในบริเวณที่ผ่าตัด

ระยะหลังการผ่าตัด เมื่ออาการบวมลดลงแล้ว

เมื่ออาการบวมยุบลง ผู้ป่วยบางรายอาจสังเกตพบความผิดปกติขณะสัมผัสบริเวณโหนกแก้ม เช่น รู้สึกถึงร่องหรือช่องว่างระหว่างกระดูก

ดังนั้น อาการที่เกิดจากภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติดอาจแตกต่างกันระหว่างช่วงแรกและช่วงหลังของการฟื้นตัวครับ

Q. หากเกิดภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด สามารถแก้ไขได้อย่างไร?

โดยทั่วไป ผู้ป่วยอาจไม่สามารถสังเกตหรือระบุภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติดได้ด้วยตนเองอย่างชัดเจน

ในทางการแพทย์ หากพบช่องว่างระหว่างกระดูกประมาณ 3–5 มิลลิเมตร ในบางกรณีกระดูกอาจยังสามารถสมานตัวได้ในระหว่างกระบวนการฟื้นตัวหลังผ่าตัด

แต่หากพบช่องว่างระหว่างกระดูกมากกว่าระดับดังกล่าว แนะนำให้เข้ารับการตรวจ CT Scan เพื่อประเมินสภาพกระดูกอย่างละเอียด

หากแพทย์ประเมินแล้วพบว่ากระดูกไม่สามารถสมานตัวได้เอง อาจจำเป็นต้องพิจารณาผ่าตัดแก้ไข เพื่อปรับตำแหน่งและยึดตรึงกระดูกให้เหมาะสม

ทั้งนี้ การตัดสินใจว่าจะต้องผ่าตัดแก้ไขหรือไม่ จำเป็นต้องพิจารณาจากสภาพกระดูก ระยะเวลาหลังผ่าตัด และผลการตรวจของผู้ป่วยแต่ละรายร่วมกัน

การป้องกันภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด ด้วยเทคนิคการยึดตรึงกระดูกสองจุด (Double Fixation)

ที่โรงพยาบาลศัลยกรรมตกแต่ง AB เราให้ความสำคัญกับการลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดลดโหนกแก้ม โดยเลือกใช้ เทคนิคการยึดตรึงกระดูกสองจุด (Double Fixation)

เทคนิคดังกล่าวมุ่งเน้นการลดช่องว่างระหว่างรอยตัดกระดูกให้เหลือน้อยที่สุด พร้อมยึดตรึงกระดูกบริเวณที่ตัดและปรับแต่งอย่างมั่นคงทั้งสองจุด

เพื่อช่วยลดโอกาสที่กระดูกจะเกิดการเคลื่อนตัวหรือแยกออกจากกันในระหว่างการฟื้นตัวหลังผ่าตัด

นอกจากนี้ การยึดตรึงกระดูกสองจุดยังมีส่วนช่วยเพิ่มความมั่นคงของโครงสร้างกระดูกระหว่างกระบวนการสมานตัว ซึ่งอาจช่วยส่งเสริมการฟื้นตัวและลดความเสี่ยงของปัญหาแก้มหย่อนคล้อยหลังผ่าตัดได้อีกด้วย

การเปรียบเทียบภาพ CT Scan ก่อนและหลังการผ่าตัดลดโหนกแก้ม

วันนี้เราได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด ซึ่งเป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหลังการผ่าตัดลดโหนกแก้มกันแล้วนะครับ

เนื่องจากการผ่าตัดปรับโครงหน้าเป็นการผ่าตัดที่สามารถเปลี่ยนแปลงรูปหน้าได้อย่างชัดเจน การทำความเข้าใจเกี่ยวกับความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ที่โรงพยาบาลศัลยกรรมตกแต่ง AB เรามุ่งเน้นการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด และวางแผนการผ่าตัดให้เหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าของผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และมุ่งหวังให้ได้ผลลัพธ์ที่ปลอดภัยและน่าพึงพอใจมากที่สุด

สิ่งสำคัญที่สุดคือ การเข้ารับคำปรึกษากับศัลยแพทย์ตกแต่งผู้มีประสบการณ์ เพื่อประเมินโครงสร้างใบหน้าและวางแผนการผ่าตัดให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

สนใจสอบถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับการผ่าตัดลดโหนกแก้ม สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ 02-512-1288 หรือ LINE ID @ABTHAI เพื่อรับการปรึกษาเบื้องต้นได้เลยครับ

Writer.

ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โจดงพิล  

#ศัลยกรรมลดโหนกแก้ม #ผ่าตัดลดโหนกแก้ม #ภาวะกระดูกโหนกแก้มไม่ติด #ศัลยกรรมปรับโครงหน้า #ผลข้างเคียงจากการผ่าตัดปรับโครงหน้า #ภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดโหนกแก้ม #ศัลยกรรมแก้ไขโหนกแก้ม #เทคนิคยึดตรึงกระดูกโหนกแก้มสองจุด #แก้มหย่อนคล้อย